Okuma süresi: 3 dakika

1. Uluslararası Kuruluşlar

• ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü)
• WHO (Dünya Sağlık Örgütü)
• EU-OSHA (Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı)
• ICOH (Uluslararası İş Sağlığı Komisyonu)
• ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü)
• AB Direktifleri

---

2. Dünyada İSG Durumu

• Her yıl 11 milyon yeni meslek hastalığı, 700.000 ölüm (DSÖ).
• Toplamda 2.2 milyon ölüm, bunun %80’i meslek hastalıkları nedeniyle.
• 270 milyon iş kazası, 160 milyon meslek hastalığı bildiriliyor.
• En sık ölüm nedenleri:
  • Mesleki kanserler (%32),
  • Kardiyovasküler hastalıklar (%23).
• En fazla harcama: Kas-iskelet sistemi hastalıkları (%40).
• Asbestoz → yılda 100.000 ölüm.
• Tarım → yılda 70.000 akut/kronik zehirlenme.
• İş gücünün %15’i kaza/meslek hastalığına maruz kalıyor.

---

3. AB Ülkelerinde İSG

• İnşaat sektöründe her yıl 100.000 işçiden 13’ü ölüyor (diğer sektörlerden 2 kat fazla).
• 18–24 yaş arası işçiler, deneyimlilere göre %50 daha fazla yaralanma riski taşıyor.
• KOBİ’lerde yaralanmaların %82’si, ölümlü kazaların %90’ı gerçekleşiyor.
• Avrupa işçilerinin %30’u yüksek gürültüye maruz kalıyor.
• Stres, her 4 işçiden 1’ini etkiliyor.

---

4. Gelişmekte Olan Ülkelerde İSG

• Çalışma alanı çoğunlukla tarım.
• Küçük işletmeler yaygın.
• Çocuk işçiliği, eski teknoloji, yetersiz sağlık hizmetleri, denetim eksikliği.
• Mevzuat yetersiz, uygulamada eşgüdüm eksik.

---

5. Türkiye’de İSG

Ulusal kuruluşlar:

• ÇSGB (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)
• Sağlık Bakanlığı
• İşveren sendikaları (TİSK), işçi sendikaları (Türk-İŞ, Hak-İŞ, DİSK), üniversiteler, TTB, TMMOB, STK’lar.

İşyerleri ve çalışanlar (2014 verileri):

• İşyerlerinin %99.7’si KOBİ (1–249 işçi).
• Çalışanların %83.8’i KOBİ’lerde.
• İş kazalarının %80.7’si KOBİ’lerde.

Türkiye’de iş kazaları ve meslek hastalıkları:

• 2014 → 221.366 iş kazası, 494 meslek hastalığı bildirimi.
• Meslek hastalıkları en çok 40–44 yaş grubunda.
• En çok görülen iller: İstanbul, Kocaeli, Bilecik, Zonguldak, İzmir.
• İSGÜM (1968), Meslek Hastalıkları Hastaneleri (1978 Ankara, İstanbul; 1995 Zonguldak).
• Türkiye’de meslek hastalıkları beklenenin çok altında bildiriliyor (yılda 4–12/1000 işçi → beklenen 56.000+, bildirilen sadece 494 vaka).

---

6. Genel Değerlendirme

• Tüm tarafların ilgisi artsa da KOBİ’lerde ciddi eksiklikler var.
• Kayıt dışı işyerleri büyük sorun.
• İSG kültürü toplumda yetersiz.
• Ekonomik krizlerde İSG bütçesi ilk azaltılan kalem oluyor.
• Güncel ve güvenilir istatistiklere ulaşmada zorluk var.

---

🎯 Sınavda Çıkabilecek Kritik Noktalar

• Dünyada her yıl 2.2 milyon ölüm → %80 meslek hastalıkları.
• Mesleki kanserler (%32) en sık ölüm nedeni.
• Asbestoz → 100.000 ölüm/yıl.
• AB’de: KOBİ’lerde ölümlerin %90’ı, genç işçiler %50 daha riskli.
• Türkiye’de:
  • İşyerlerinin %99.7’si KOBİ, kazaların %80.7’si KOBİ’lerde.
  • 2014 → 221.366 iş kazası, 494 meslek hastalığı.
  • 40–44 yaş en sık meslek hastalığı yaşı.
  • İSGÜM (1968) ve Meslek Hastalıkları Hastaneleri (1978–1995).
• Gelişmiş/gelişmekte olan ülkeler farkı (tarım, çocuk işçiliği, teknoloji).

---

Türkiye’de ve Dünyada İSG – Soru & Cevap

---

Türkiye’de ve Dünyada İSG – Test Soruları

1️⃣

Dünyada iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle her yıl yaklaşık kaç kişi ölmektedir?
A) 700.000
B) 1 milyon
C) 2.2 milyon
D) 5 milyon

---

2️⃣

Meslek hastalıklarına bağlı ölümlerin en sık nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kardiyovasküler hastalıklar
B) Mesleki kanserler
C) Kas-iskelet sistemi hastalıkları
D) Solunum yolu enfeksiyonları

---

3️⃣

Asbestoz her yıl dünyada yaklaşık kaç kişinin ölümüne yol açmaktadır?
A) 10.000
B) 50.000
C) 100.000
D) 500.000

---

4️⃣

Avrupa’da en çok ölümlü iş kazası hangi sektörde meydana gelmektedir?
A) Tarım
B) İnşaat
C) Sanayi
D) Hizmet

---

5️⃣

AB’de genç işçiler (18–24 yaş) deneyimlilere göre iş kazası riskini kaç kat fazla taşır?
A) %25
B) %50
C) 2 kat
D) 3 kat

---

6️⃣

AB’de ölümlü iş kazalarının yaklaşık %90’ı hangi işletmelerde meydana gelir?
A) Büyük işletmeler
B) Kamu kurumları
C) KOBİ’ler
D) Çok uluslu şirketler

---

7️⃣

Avrupa işçilerinin yaklaşık yüzde kaçı yüksek gürültüye maruz kalmaktadır?
A) %10
B) %20
C) %30
D) %50

---

8️⃣

Avrupa’da çalışanların en önemli psikososyal risklerinden biri nedir?
A) Gürültü
B) Stres
C) Titreşim
D) Kimyasal maddeler

---

9️⃣

Türkiye’de işyerlerinin yaklaşık yüzde kaçı KOBİ niteliğindedir?
A) %70
B) %80
C) %90
D) %99.7

---

🔟

Türkiye’de iş kazalarının yaklaşık yüzde kaçı KOBİ’lerde meydana gelmektedir?
A) %50
B) %60
C) %70
D) %80.7

---

1️⃣1️⃣

2014 yılında Türkiye’de SGK kayıtlarına göre kaç meslek hastalığı bildirilmiştir?
A) 221.366
B) 494
C) 4.940
D) 56.000

---

1️⃣2️⃣

Türkiye’de meslek hastalıklarının en sık görüldüğü yaş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) 20–24
B) 30–34
C) 40–44
D) 50–54

---

1️⃣3️⃣

Türkiye’de ilk İSGÜM (İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü) hangi yıl kurulmuştur?
A) 1955
B) 1968
C) 1978
D) 1995

---

1️⃣4️⃣

Türkiye’de ilk meslek hastalıkları hastaneleri hangi yıllarda ve nerelerde kurulmuştur?
A) 1968 – Ankara ve İzmir
B) 1978 – Ankara ve İstanbul
C) 1995 – Zonguldak ve İstanbul
D) 2003 – Konya ve Bursa

---

1️⃣5️⃣

Türkiye’de 2014 yılında toplam kaç iş kazası meydana gelmiştir?
A) 49.000
B) 100.000
C) 221.366
D) 500.000